تصویر دوره تندخوانی و تقویت حافظه
مهارت های مطالعه

یادداشت برداری را به صورت صحیح بیاموزید و به کار بگیرید

یادداشت برداری

سه نکته مهم در مورد یادداشت برداری

یادداشت برداری یا نت برداشتن یکی از مهم ترین بخش های یک مطالعه ی فعال و تعاملی می باشد.
اگر ما درست نت برداری کنیم میزان یادگیری ما چندین برابر می شود.
بیشتر افراد آموزش صحیحی در زمینه نت برداری ندیده اند که در این مقاله سعی میکنیم سه تا از موثر ترین استراتژی های یادداشت برداری را پوشش دهیم.

بهترین زمان برای یادداشت برداری

بهترین زمان برای یادداشت برداری در حین مطالعه است.
بعضی از افراد یادداشت برداری را بعد از اتمام چند صفحه و یا یک فصل انجام می دهند که اصلا درست نیست.
وقتی در حین مطالعه یادداشت برداری میکنیم ذهن فرصت بیشتری برای تامل روی نکات کلیدی خواهد داشت و در نتیجه یادگیری ما به طرز چشمگیری افزایش می یابد.
بهترین نوع نت برداری زمانی اتفاق می افتد که ما یک فصل یه یک مبحث از یک مطلب را مطالعه کرده باشیم. بعد از پایان این قسمت باید از نکات مهم آن یادداشت برداریم. یادداشت برداری باید به گونه ای باشد که تمامی نکات مهم را در بگیرد.
این وقفه کوچک بعد از مطالعه هر بخش به مغز ما کمک میکند تا مطالب و نکات مهم را از یک فیلتر عبور دهد و مهمترین آنها را برگزیند.

 

انواع یادداشت بردارییادداشت برداری

بسته به سلیقه و میزان یادگیری و ادراک افراد از مطالب، راههای مختلفی برای یادداشت برداشتن وجود دارد. هرکدام از این روش ها میتوانند در موقعیت های مختلف مورد استفاده قرار بگیرند. ۵ روش مهم برای اینکار عبارتند  از:

۱٫حاشیه نویسی

حاشیه نویسی یکی از رایج ترین و معمول ترین روش ها برای نت برداشتن است. ما معمولا در طول کلاس نکاتی را که معلم یا استاد اضافه بر کتاب ذکر میکند را در گوشه ای از کتاب و در حاشیه ها مینویسیم. این نکات غالبا کلماتی کلیدی هستند که ما را به یاد مفهوم مورد نظر می اندازند. این روش معایبی ندارد ولی از مزایا:
 ساده بودن و وقت گیر نبودن.
معایب:
ندارد

۲٫جدول کشیدن

جدول کشیدن هم یکی دیگر از روش هایی است که شما برای نت برداشتن می توانید از آن استفاده کنید.
جدول ها معمولا برای استفاده در کنفرانس ها و یا ارائه کردن یک موضوع استفاده می شوند.
مزایا:

این روش از گیج شدن و قاطی کردن مطالب جلوگیری میکند. همچنین استفاده از جدول به ما کمک میکند تا در نوشتن نیز صرفه جویی کنیم.
معایب:
تنها عیب جداول این است که ممکن است در حین ارائه مطلب، ترتیب آنرا فراموش کنیم و دچار مشکل شویم.

۳٫اوتلاین کردن اوتلاین کردن

اوتلاین کردن یا دسته بندی کردن مطالب از دیگر روش های موثر یادداشت برداری است. برای اوتلاین کردن ما باید از جامع ترین بخش شروع کنیم و به مرور با دسته بندی های بیشتر بر جزئیات آن بیافزاییم. این روش نیز بیشتر مواقع در کلاس و در حین درس مورد استفاده قرار می گیرد.
مزایا:
مطالب کاملا دسته بندی و سازماندهی شده هستند. مرور کردن آنها بسیار راحت است.
معایب:
اگر زمان کافی نداشته باشیم، استفاده از این روش بسیار دشوار خواهد بود. همچنین این شیوه قادر به دسته بندی زمانی مطالب نیست.

 

۴٫نقشه کشی ذهنی

نقشه کشی ذهنی نیز مانند اوتلاین کردن اطلاعات را به خوبی دسته بندی و سازماندهی میکند. همچنین بدلیل اینکه نقشه های ذهن شکل بصری دارند، بخاطر سپردن آنها نیز راحتتر می باشد. بر خلاف اوتلاین، نقشه های ذهنی می توانند ترتیب زمانی و ارتباط زمانی مطالب را هم به خوبی نشان دهند. برای کشیدن یک نقشه ذهنی باید از یک ایده کلی و جامع شروع کنیم، و سپس اضافه کردن جزویات بر روی شاخه ها می باشد.
مزایا:
ویژگی های بصری و رنگ های متفاوت موجود در یک نقشه ذهنی باعث میشود تا با کمترین فشار فکری مطالب را به یاد آورید. همچنین ویرایش کردن و اضافه کردن مطالب جدید هم روی آنها براحتی امکانپذیر است.
معایب:
ندارد

۵٫هایلایت کردن یا علامت زدنیادداشت برداری-هایلایت

هایلایت کردن نیز مثل حاشیه نویسی از رایج ترین روش های نت برداری است. در هایلات کردن ما به کمک یک ماژیک روی مطالب مهم خط میکشیم و آنها علامتگذاری می کنیم. اینکار باعث میشود که در هنگام مرور کردن فقط مطالب مهم و کاربردی را بخوانیم.
مزایا:
راحت و ساده بودن.

معایب:
نکات اضافی در این روش یادداشت نمیشوند. در صورت طولانی بودن نکته، هنگام مطالعه به مشکل برمیخوریم. معمولا مرور در این روش صورت نمی گیرد و مطالب فراموش می شوند.

یادداشت ها چطور باید باشند؟

جالب است بدانید که هر کتاب به طور متوسط ۱۵ درصد مطلب برای یادگیری دارد.
به عبارت دیگر ۸۵ درصد هر کتاب(به طور میانگین) مطلب اضافی می باشد.
ما به عنوان خواننده باید از آن ۱۵ درصد مطلب مفید نت برداریم.
به همین سبب نت های ما باید در قالب کلمات کلیدی باشند. اکثر افراد در دفتر خود نکته ها را به صورت جمله ای می نویسند که ای کار اصلا پیشنهاد نمی شود.
نوشتن نکات به صورت جمله ای می تواند هم وقت بیشتری از ما بگیرد و هم عمل مرور را برای ما به شدت دشوار کند.

در هر صفحه از کتاب نکات اصلی ای درقالب جملات وجود دارند.
این جملات حاوی دو تیپ(نوع) کلمه هستند.

  • کلمات کلیدی
  • کلمات اضافی

در هنگام یادداشت برداری باید از نوشتن کلمات اضافی بپرهیزیم.
برای مثال به نکته ی زیر توجه کنید:

“در فصل پاییز برگ درختان می ریزد و هوا کمی سردتر می شود. در اولین روز این فصل زیبا است که دانش آموزان به مدرسه می روند.”

تصور کنید که نکته ی بالا جز نکات اصلی یک کتاب می باشد.
کلمات کلیدی این نکته عبارتند از: پاییز، برگ، سرد، مدرسه.

کلمات کلیدی را نوشته و باقی کلمات را در قالب تصاویر در ذهن خود نگه دارید.

نحوه یافتن کلمات کلیدی

همانطور که گفتیم کلمات کلیدی بخش مهمی از نت برداشتن مارا تشکیل میدهند.
اما چگونه باید آنها در یک متن پیدا کرد؟
یافتن کلمه کلیدی با استفاده از متن:
نام ها، تاریخ ها و مکان ها معمولا مهمترین بخش های یک متن هستند.
همچنین اعداد و نقل قول ها نیز از اهمیت بالایی برخوردارند.
یافتن کلمه کلیدی با استفاده از سوالات و تمرین ها:
یک راه دیگر برای یافتن کلمات کلیدی، استفاده از تمارین و سوالات مربوط به آن بخش می باشد.
با جستجو در تمرین ها و سوالت آخر هر بخش، می توانید مهمترین نکات و کلمات کلیدی  را
به راحتی پیدا کنید و از آن یادداشت برداری کنید.

 

منحنی فراموشی

هرمان ابینگ هاوس، روانشناسی آلمانی بود که برای اولین بار در تحقیقاتش به این نتیجه رسید، که ذهن انسان بصورت ناخودآگاه مطالب را بعد از گذشت چند وقت فراموشی میکند. اون بدلیل اینکه میزان فراموشی ما در طمان های مختلف تغییر میکرد، این یافته خویش را منحنی فراموشی نامید. 

 

منحنی فراموشی


اما چگونه با این منحنی مقابله کنیم؟ برای اینکه بتوانیم از فراموش کردن مطالب مختلف جلوگیری کنیم، نیاز داریم تا بصورت مداوم آنها را دوره کنیم. یادداشت ها میتوانند در این امر کمک بسیاری به ما کنند.
مراحل مختلف مرور کردن:

۱٫اولین مرحله مرور کردن باید بین بیست تا سی دقیقه پس از کلاس یا مطالعه انجام بگیرد.
۲٫دومین مرحله باید یک روز بعد از اولین مرور صورت بگیرد.
۳٫سومین مرور هم باید بعد از گذشتن ۶ یا ۷ روز بعد از اولین مرور اتفاق بیفتد.
۴٫ ده روز بعد از اولین مرور باید چهارمین مرور را انجام دهیم. 
این مراحل باعث می شوند مطالب تقریبا برای همیشه در ذهن ما باقی بمانند.
اما اگر میخواهید حتی بیش از این مطالب را به یاد بسپارید، میتوانید ۳۰ روز پس از اولین مرور نیز یکبار دیگر مطالب را مرور کنید.

باید ها و نباید های یادداشت برداری

بیشتر ما هنگام مطالعه نت بر میداریم ولی از این نکته غافلیم که یادداشت برداری نا درست دقیقا مانند یادداشت برنداشتن است.
چندین بار برایتان پیش آمده که  از کتابی نت برداری کنید ولی دوباره برای مرور سراغ آن یادداشت ها نروید؟
نکات مهمی که باید اجرا کنیم:

  1. قبل از رفتن به کلاس یا سمینار و یا حتی مطالعه، خود را از لحاظ ذهنی
    آماده کنید.
  2. مهارت های شنیداری خود را تقویت کنید.
    اغلب اوقات این ضعف باعث می شود نکات کلیدی را یا نشنیده و یا متوجه نشویم.
  3. از روشی استفاده کنید که بیشتر با شما سازگاری دارد.
    افراد مختلف از روش های متفاوت برای یادداشت برداری میکنند و اینکار باعث گرفتن نتیجه بهتری میشود. 
  4. یادداشت های خود را مرور و ویرایش کنید.
    ممکن است بعد از مدتی نکات جدیدی مرتبط با مطالب پیشین پیدا کنید. سعی کنید آن نکات را به یادداشت هایتان اضافه کنید.
    این نکات جدید به شما در مقابله با منحنی فراموشی کمک میکنند. 
  5. روش هایی مانند هایلایت کردن و یا خط کشیدن زیر مطالب انعطاف زیادی ندارند.
    از این رو افراد معمولا دوباره به سراغ آنها نمی آیند و آنها را مرور می کنند.

 

 

 

pile-of-books