بهترین رمان های ایرانی
کتابخوانی, معرفی کتاب

بهترین رمان ها و کتاب های ایرانی ؛ از گذشته تا امروز

چقدر با ادبیات ایران آشنا هستید؟ اگر کتاب‌خوان هم نباشید که امیدوارم اینطور نباشد، حتما از ادبیات غنی کشورمان آگاه هستید. آثاری مثل شاهنامه و گلستان و بوستان و بسیاری کتاب نامدار دیگر که در سراسر دنیا شهرت دارند. اینبار می‌خواهیم با جنبه‌ی دیگری از ادبیات ایران آشنا شویم. کتاب‌های فوق‌العاده‌ای که توانسته‌اند شهرت جهانی کسب کنند و نثر و قلم زیبایشان حتما شما را جذب خواهد کرد. کتاب‌هایی که در عین سادگی و روان بودن به شدت شما را تحت تاثیر قرار می‌دهند. داستان‌هایی که شما را وادار می‌کند با تک تک‌ شخصیت‌ها همزاد پنداری کنید. در این مقاله ۲۰ مورد از بهترین رمان های ایرانی را به شما معرفی می‌کنیم. شاهکارهایی که در واقع هرکدام هدیه‌ای به زبان فارسی محسوب می‌شوند. این کتاب‌های خواندنی درباره‌ی موضوعات متفاوتی است که مطمئن هستیم بعد از خواندن مقاله علاقه‌مند می‌شوید آن‌ها را مطالعه کنید.

چرا این لیست از بهترین رمان های ایرانی ؟

ادبیات فارسی را در سطح چهانی معمولا با شعرای فارسی زبان می‌شناسند. از فردوسی و مولانا گرفته تا حافظ و سعدی و خیام، همگی در جهان شناخته شده‌اند. در این مقاله اما قصد داریم به سراغ نثر نویسان برویم! افرادی که با رمان‌ها و داستان‌های کوتاه خود توانسته‌اند ادبیات ما را حفظ کرده و ارتقا ببخشند. قبل از اینکه ب سراغ این ۲۰ کتاب فوق‌العاده برویم، از شما می‌خواهیم اگر کتابی بود که شما آن را لایق حضور در این لیست می‌دانستید اما در مقاله ما نبود، آن را در قسمت نظرات به ما معرفی کنید. همچنین بد نیست بدانید تمام این کتاب ها رمان نیستند و برخ یاز آن‌ها مجموعه‌ای از بهترین داستان های ایرانی‌اند. حال بیایید با این ۲۰ کتاب بیشتر آشنا شویم. 

۱- سمفونی مردگان

سمفونی مردگان

عکس از کافه بوک

«در نهایت با دو دسته آدم نمی‌شود بحث کرد، آدم باسواد و آدم بی‌سواد!» 
سمفونی مردگان از عباس معروفی شاهکاریست که از ۴ موومان ( بخش کاملی از یک اثر بزرگتر موسیقی که خود آغاز و انجامی دارد.) تشکیل شده است. این کتاب در دهه‌ی شصت منتشر شد و هنوز بعد از گذشت ۳ دهه جزو محبوب‌ترین کتاب‌ها به شمار می‌رود. عباس معروفی گفته است که از همان ابتدا اسم کتاب را سمفونی مردگان می‌دانسته چرا که هنگام نوشتن‌، کتاب به شکل سمفونی در‌می‌آمده و شخصیت‌های داستان در ذهن معروفی ساز‌بندی شده بودند. سمفونی مردگان داستانی جدید را روایت می‌کند که شاید کم‌تر در کتابی دیده شود. کتاب ابتدا با تفسیر آیه‌ای از سوره مائده شروع می‌شود که درباره ی هابیل و قابیل است. از این شروع می‌توان انتظار تم برادرکشی را در این کتاب داشت.

سمفونی مردگان درباره‌ی خانواده‌ی جابر دورخانی تاجر آجیل است. جابر دورخانی در اردبیل زندگی می‌کند و دارای ۴ فرزند است: یوسف، دوقلوهایش آیدین و آیدا و اورهان. هرکدام از بچه‌ها داستان به خصوصی برای خود دارند ولی می‌شود گفت که کتاب بر محور شخصیت‌های آیدین و اورهان می‌گردد. آیدین که شخصیت اصلی داستان است علاقه‌ی شدیدی به تحصیل در رشته‌ی ادبیات دارد و از قید مادیات آزاد است ولی اورهان که فرزند آخر است درگیر دنیا و مادیات آن است و اتفاقات زیادی در این کتاب در نتیجه‌ی زیاده‌خواهی‌های اورهان اتفاق می‌افتد.
هرگز داستان جذاب این کتاب را از دست ندهید چرا که این تنها قسمت خیلی کوچکی از داستان بود. سمفونی مردگان بدون شک بهترین کتاب عباس معروفی و یکی از بهترین رمان های ایرانی است.


این مقاله را از دست ندهید: سالی چند کتاب بخوانیم


۲- جای خالی سلوچ جای خالی سلوچ از بهترین رمان های ایرانی

تصور شما از فقر چیست؟ تا چه حد می‌توانید در ذهن خود تنگدستی و فقر را تصور کنید؟ جای خالی سلوچ به خوبی برای شما این تصویر را ترسیم می‌کند. جای خالی سلوچ شما را از همان اول و بدون حاشیه به اصل داستان وارد می‌کند. سلوچ مردیست که کتاب نام خود را از او گرفته است ولی ما اصلا در کتاب با سلوچ آشنا نمی‌شویم. داستان در روستایی به نام زمینچ و از جایی شروع می‌شود که یک روز صبح سلوچ بدون هیچ خبری خانواده‌ی خود را ترک می‌کند. در حقیقت کتاب درباره‌ی مرگان همسر سلوچ و ۳ فرزند او عباس و ابراو و هاجر است که بعد از او چه‌ها می‌کشند. 

بدون شک تنها دولت‌آبادی می‌توانست چنان زیبا احساسات و مشکلات مرگان را به قلم دربیاورد. دولت‌آبادی داستان این کتاب را در دوره‌ی سه سا‌له‌ای که در حبس ساواک بود در ذهن خود پروراند و بعد از آزادی آن را در ۷۰ روز نوشت. جای خالی سلوچ رمانی دردناک و البته بسیار جذاب است که شما را با خود همراه می‌کند و شما با شخصیت‌های این داستان هم می‌خندید و هم گریه می‌کنید. نگارش زیبای محمود دولت‌آبادی به جذابیت این کتاب اضافه کرده است. جای خالی سلوچ کتابیست احتمالا دوست دارید آن را بیش از یکبار بخوانید.

در قسمتی از کتاب آمده است که: زخمی اگر بر قلب نشیند، تو نه میتوانی زخم را از قلبت وا بکنی و نه می‌توانی قلبت را دور بیندازی. زخم تکه‌ای از قلب توست. زخم اگر نباشد قلبت هم نیست. زخم اگر نخواهی باشد، قلبت را باید بتوانی دور بیندازی. قلبت را چگونه دور میندازی؟ زخم و قلب یکی هستند.


بهترین وقت برای مطالعه بهترین کتاب ها و رمای های فارسی را می‌دانید؟

مطالعه مقاله:

بهترین زمان برای مطالعه 


۳- ماهی سیاه کوچولوماهی سیاه کوچولو

بزرگترین آرزوی خود را در ذهنتان تصور کنید. چقدر برای رسیدن به آن حاضرید فداکاری و شجاعت به خرج دهید؟ ماهی سیاه کوچولو اثر صمد بهرنگی شجاعت و شهامت ماهی سیاه کوچولویی را روایت می‌کند که در رودخانه‌ای به‌همراه مادرش زندگی می‌کند. اما آرزوی او دیدن دریاست. دیگر ماهی‌ها سعی می‌کنند او را از این کار منصرف کنند ولی ماهی سیاه کوچولو که تصمیم خودش را گرفته ماجراجویی‌اش را آغاز می‌کند. او در این راه فداکاری‌ها و شجاعت‌های بسیاری انجام می‌دهد و البته درس‌های زیادی می‌گیرد.

شاید به نظر برسد کتاب ماهی سیاه کوچولو تنها برای کودکان مناسب است اما مطمئن باشید از خواندن این کتاب در هر سنی که هستید پشیمان نمی‌شوید. این کتاب سرشار از سمبل و نماد است. سمبل انسان‌هایی که به دلیل ناآگاهی از تغییر می‌ترسند و به همان زندگی روزمره‌ی خود راضی‌اند و از طرف دیگر کسانی مثل ماهی سیاه کوچولو که به هر قیمتی دنبال ماجراجویی و هدف‌های خودشان می‌روند. عده‌ای این کتاب را قصه‌‌ای چریکی می‌دانند چرا که برای مدتی هم نقش بیانیه غیر رسمی سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران را ایفا می‌کرده است.

 

۴- کلیدرکلیدر

حتما همیشه میان کتاب‌های فارسی نام کلیدر از محمود دولت‌آبادی را شنیده‌اید. کلیدر نام کوهی در اطراف سبزوار است که داستان در آن‌ جا اتفاق می‌افتد. دولت آبادی ۱۵ سال از زندگی‌اش را صرف نوشتن کلیدر کرده است. می‌شود گفت کلیدر برای محمود دولت آبادی با دیگر کتاب‌هایش فرق دارد و او کلیدر را هدیه‌ و یادگاری به مردم می‌داند. کلیدر بلند ترین و یکی از بهترین رمان های ایرانی است.

کلیدر قصه‌ی عشق میان مارال و گل محمد است. داستان از جایی شروع می‌شود که مارال که پدر و نامزدش در زندان به سر می‌برند و مادرش هم فوت شده و جایی برای زندگی ندارد به سمت روستای پدری‌اش کلیدر که عمه‌اش در آن جا سکونت دارد راه می‌افتد. در آن جاست که گل محمد به عشق مارال گرفتار می‌شود. البته اصلا فکر نکنید که این همه‌ی داستان است. در کلیدر شما چند داستان مختلف را با هم دنبال می‌کنید.

جالب است بدانید این داستان بر اساس واقعیت است که البته در این کتاب با تخیل محمود دولت آبادی ادغام شده است. همیشه درباره‌ی واقعیت و مستند بودن این کتاب بحث‌های زیادی وجود دارد ولی کلیم‌الله توحدی در کتاب خودش «کلیدر در اسناد و واقعیت» سعی کرده مستندترین حقایق را درباره‌ی آن بنویسد.


مطالعه سریعتر با خواندن مقاله:

ترفندهای تندخوانی


۵- بوف کور

بوف کور

تصویر از کافه بوک

«در زندگی زخم‌هایی هست که‌ مثل خوره روح را آهسته و در انزوا می‌خورد و می‌تراشد.» 
کتاب با این جمله شروع می‌شود و با همین یک جمله هم می‌شود با فضای تاریک کتاب‌های صادق هدایت آشنا شد. بوف کور کتابی فوق‌العاده در ادبیات زبان فارسی به شمار می‌رود که به زبان‌های زیادی هم ترجمه شده است. بوف کور داستان عجیبی است که مخاطب با خواندن نیمه‌ی اول کتاب تصور می‌کند کتاب تنها راجع به عشق راوی به دختریست اما کمی بعد صادق هدایت مخاطب را کاملا وارد دنیای دیگر و داستان‌های پیچیده‌تری می‌کند. حتی تشخیص اینکه کدام قسمت از کتاب در واقعیت رخ می‌دهد و کدام در خیال راوی بسیار مشکل است. در بوف کور مرز میان خیال و واقعیت با هم ادغام می‌شود. این موضوع تعریف کردن داستان این کتاب را کمی سخت می‌کند.

بوف کور سوال‌های زیادی مثل اینکه آیا راوی دیوانه‌ است؟ یا در خیال و توهم به سر می‌برد؟ و‌یا شاید حتی مرده است را در ذهن مخاطب ایجاد می‌کند. شاید همین سبک زیبا و مرموز صادق هدایت است که این کتاب را به یکی از بهترین رمان های ایرانی و فارسی تبدیل می‌کند.

۶-سال بلواسال بلوا از بهترین رمان های ایرانی

«زن‌ها را باید روی صفر نگه داشت، یکی بدهی دومی را هم می‌خواهند. »
سال بلوا کتابی است که عباس معروفی بعد از سمفونی مردگان با آن شناخته می‌شود. با نگاهی به جلد کتاب و جمله‌ی صفحه‌ی نخست آن « با احترام و یاد سیمین دانشور و سیمین بهبهانی کتاب را به مادرم پیشکش می‌کنم.» می‌توان فهمید که شخصیت محوری این کتاب زن است. زنی به نام نوش‌آفرین که تمام داستان این کتاب با مرور خاطراتش در ذهن او می‌گذرد. عباس معروفی ۳ سال و نیم از زندگی‌اش را صرف نوشتن این کتاب کرده است ولی کل داستان کتاب در ۷ شب رخ می‌دهد.

شخصیت اصلی کتاب نو‌ش‌آفرین دختر سرهنگ نیلوفری یکی از بهترین فرمانده‌های رضاشاه است. سرهنگ نیلوفری برای موفقیت بیشتر و ترقی همراه با خانواده به شهر سنگسر می‌رود. درست در همین مکان نوش‌آفرین به عشق ممنوعه‌ای گرفتار می‌شود. عشق کوزه‌گری به نام حسینا که وجود شاداب و سرزنده‌‌ی دختری مثل نوش‌آفرین را مانند هرکس که به درد عشق مبتلا می‌شود ذره ذره آب می‌کند.

البته در سال بلوا ما داستان دیگری به نام افسانه‌ی زرگر و دختر پادشاه را هم دنبال می‌کنیم که جذابیتی دو چندان به کتاب اضافه کرده است. سال بلوا به خوبی مظلومیت زن ایرانی و زن ستیزی در ایران را نشان می‌دهد. می‌شود گفت قصه‌ی نوش‌آفرین قصه‌ی زنان بسیاری از این سرزمین است که تمام عمر خودشان را تحت فشار زورگویی مردان بوده‌اند و در آخر همیشه مقصر شناخته شده‌اند. خواندن این کتاب زیبا که بی شک یکی از بهترین رمان های ایرانی است را فراموش نکنید.

۷- چشمهایش

چشمهایش

تصویر از بورسیپا

به نظر شما غیر از کلام و صحبت کردن راه ارتباطی آدم‌ها با یکدیگر چیست؟ از من بپرسید می‌گویم چشم‌ها. چشم‌ها گاهی بیشتر از کلمات سخن می‌گویند و همیشه حرف از ناگفته‌ها می‌زنند. چشمهایش به عقیده‌ی افراد زیادی بهترین کتاب بزرگ علوی است. این کتاب راجع به دختریست که نقاشی چشم‌هایش در یکی از تابلوهای استاد بزرگ نقاشی استاد ماکان به چشم می‌خورد. سال‌ها بعد از مرگ مشکوک استاد ماکان ناظم مدرسه‌ای که تابلوهای استاد ماکان در آن‌جا نگه داری می‌شود تصمیم می‌گیرد راز چشم‌هایی که در تابلوی استاد است را بفهمد. به همین دلیل به دنبال دختری که در این عکس است می‌گردد و بعد از پیدا کردن آن دختر یعنی فرنگیس تازه داستان شروع می‌شود.

ما در چشم‌هایش به خاطرات فرنگیس برمی‌گردیم و راز  تابلوی چشمهایش را پیدا می‌کنیم. قلم بزرگ علوی در این کتاب بی‌نظیر است و با این که کتاب سال‌ها پیش نوشته‌ شده است ولی کاملا ساده و روان است. کتاب در عین سادگی ذهن مخاطب را درگیر خودش می‌کند به گونه‌ایی که نمی‌تواند از کتاب دل بکند و آن را زمین بگذارد. 


همچنین بخوانید: سالی چند کتاب بخوانیم؟


۸-استخوان خوک و دست‌های جذامی

«به خدا سوگند که دنیای شما در نزد من پست‌تر و حقیرتر است از استخوان خوکی در دست یک جذامی» حضرت علی(ع)
کتاب مصطفی مستور که نامش از حدیثی از حضرت علی برداشته شده است درباره‌ی ساکنان برج خاوران است. همسایگانی که هرکدام داستان و ماجرای خاص خودشان را دارند و با این که نزدیک یکدیگر زندگی می‌کنند ولی بسیار از هم دورند. در استخوان خوک و دست‌های جذامی راوی ما را با دغدغه‌های هرکدام از این ساکنین آشنا می‌کند و ما را به دل زندگی آن‌ها می‌برد. احتمالا شما بعد از خواندن این کتاب کمی بیشتر به اطرافیان و همسایگان خود توجه می‌کنید و سعی می‌کنید خیلی از آن‌ها غافل نباشید.

در این کتاب قصه‌‌های مختلفی را دنبال می‌کنیم مثل داستان دانیال و مادرش که در طبقه‌ی ۱۴ زندگی می‌کنند . دانیالی که مشکل مادرزادی دارد و به نظر می‌رسد از لحاظ روحی هم نرمال نیست. دانیال نسبت به دیگران شخصیت پررنگ‌تری در داستان دارد. محسن به همراه مادر و فرزندش درنا در طبقه‌ی ۹ زندگی می‌کند و قرار است از همسرش جدا شود و ساکنان دیگر این برج که هرکدام داستان منحصر به فرد خودشان را دارند. اینطور به نظر می‌رسد که مصطفی مستور طبق ارزش شخصیت‌ها طبقات زندگی آن‌ها را مشخص کرده است. کتاب استخوان خوک و دست‌های جذامی عنوان بهترین رمان در سال ۱۳۸۳ را کسب کرده است. این کتاب جزو برجسته‌ترین آثار ادبیات روشنفکرانه‌ی دینی محسوب می‌شود.

۹-سووشونسووشون از بهترین رمان های ایرانی

حتما اگر دبیرستان را گذرانده باشید قسمتی از داستان سووشون را در کتاب درسی خود خوانده‌اید. اما آن تنها قسمت کوچکی از این داستان بی‌نظیر بوده است. سووشون مراسمی ایرانی برای سوگ و عزای سیاوش از قهرمانان ایرانی است. شاید الان متوجه ارتباط میان نام کتاب و موضوع آن نشوید ولی در آخر حتما متوجه خواهید شد که چرا سیمین دانشور همچین اسمی را برای کتابش انتخاب کرده است. سووشون در زمان جنگ جهانی دوم و ورود انگلیسی‌ها به کشور رخ می‌دهد.

شخصیت‌های اصلی داستان یک زوج شیرازی به نام  زری و یوسف هستند. یوسف تحصیل کرده و وطن پرست است و برای راحتی مردم هرکاری می‌کند. زری راوی داستان هم مانند اکثر زنان ایرانی محافظت از خانواده‌اش برایش از همه‌چیز مهم‌تر است و محتاطانه عمل می‌کند.

داستان سووشون از مراسم عروسی دختر حاکم شروع می‌شود که نیمی از مهمان‌ها اجنبی هستند و با این که بیشتر مردم در فقر و گرسنگی زندگی می‌کنند در این مراسم تشریفاتی به پا شده است. یوسف که این بی‌عدالتی‌ها را تحمل نمی‌کند خواستار اعتراض است و زری از او می‌خواهد جوانی احتیاط را رعایت کند. اما باید دید خط فکری زری تا آخر داستان به همین صورت می‌ماند یا خود به سیاوشی تبدیل می‌شود؟ 
در قسمتی از کتاب آمده است که: آدمی که با کسی در زندگی‌های قبلی دمخور بوده و بعد از او جدا شده، هی به دنیا می‌آید تا او را پیدا کند. فراق می‌کشد و انتظار می‌کشد، وقتی پیدایش کرد و شناختش مگر می‌تواند ولش کند؟

۱۰- همنوایی شبانه‌ی ارکستر چوب‌ها

همنوایی شبانه ارکستر چوب ها

«این‌طور بارم آورده بودند که بترسم. از همه‌چیز. از بزرگتر که مبادا بهش بربخورد. از کوچک‌تر که مبادا دلش بشکند. از دوست که مبادا برنجد و تنهایم بگذارد. از دشمن که مبادا برآشوبد و به سراغم بیاید.»

همنوایی شبانه‌ی ارکستر چوب‌ها رمانی سورئال و پست مدرن است که بسیاری معتقدند بهترین رمان در ۲۰ سال اخیر به حساب می‌آید. این کتاب راجع به مردی نام یدالله است که در طبقه‌ی زیر شیروانی در ساختمانی در فرانسه زندگی می‌کند. اکثر افراد این ساختمان مهاجران ایرانی هستند ولی با ورود مهاجر ایرانی دیگری به نام پروفت(پیامبر) که ادعای پیامبری می‌کند همه‌چیز عوض می‌شود.‌ در این داستان راوی خود در گذشته داستانی به‌ نام هم‌نوایی شبانه‌ی ارکستر چوب‌ها نوشته است و حالا به نظر می‌رسد تمام اتفاقات در واقعیت بر اساس آن رمان اتفاق می‌افتد. پس راوی سعی می‌کند رمان را تحریف کند تا واقعیت هم عوض شود. اما داستان اینطور پیش نمی‌رود. و مسیر داستان به جاهایی کشیده می‌شود که فکرش را هم نمی‌کنید.

کتاب به شکل پازل نوشته شده است که مخاطب هرچه جلو می‌رود می‌تواند تکه‌های پازل را سرجای خودش قرار دهد. همنوایی شبانه‌ی ارکستر چوب‌ها کتابیست که شما را وادار می‌کند بدون توقف پیش بروید و آن را زمین نگذارید.


با هم بخوانیم:عادت های صحیح مطالعه


۱۱-چراغ‌ها را‌ من خاموش می‌کنم

چراغ ها را من خاموش می‌کنم از بهترین رمان های ایرانیتصویر از ویرگول

 

تا به حال چقدر به زندگی زنانی فکر کرده‌اید که دیگر به عنوان یک شخصیت مستقل شناخته نمی‌شوند؟ یا همسر کسی هستند یا مادر کسی. کسانی که روزهای عمرشان تقریبا همه مثل هم است و هیچ اتفاق جدیدی در آن نمی‌افتد. کتاب چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم از رویا پیرزاد به خوبی روزمرگی‌های یک زن خانه‌دار را برای مخاطب ترسیم می‌کند. چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم داستان زندگی زن خانه‌داری به نام کلاریس است که در محله‌ایی ارمنی نشین به نام بوارده در آبادان زندگی می‌کند. در این کتاب خبری از حوادث ماجراجویانه و هیجانی نیست. تنها خستگی و روزمرگی‌های کلاریس که با قلم رویا پیرزاد به خوبی روایت شده است.

زبان ساده و نثر روان این کتاب به خوبی احساسات زنانه و فراز و‌ نشیب‌های زندگی یک زن را نشان می‌دهد. شاید داستان کلاریس قصه‌ی زنان بسیاری در این کشور است که‌ گفته می‌شود. در این میان رویا پیرزاد دلبستگی عاطفی و روحی کلاریس به مرد همسایه و تصورات زنانه‌اش نسبت به او را به قلم در می‌آورد تا نشان دهد کلاریس چگونه برای فرار از روزمره‌گی‌هایش در ذهن خود داستان می‌سازد. منتقدان زیادی می‌گویند که رویا پیرزاد در این کتاب قلم بیش از حد محافظه کارانه‌ای داشته است و یا اینکه زندگی زنان با آنچه در کتاب گفته شده خیلی متفاوت است. ولی واقعیت این است که این کتاب به شدت موردپسند عامه قرار گرفته است و آن را به یکی از بهترین رمان های ایرانی تبدیل کرده است.

۱۲-یوزپلنگانی که با‌ من دویده‌اند

مرگ، بزرگترین ابهام جهان.
یوزپلنگانی که با من دویده‌اند مجموعه‌ی داستانی با موضوع مرگ است. پس درست متوجه شده‌اید فضای این کتاب بسیار غمناک است اما قلم بیژن نجدی به آن شور و حال خاصی داده است. این ۱۰ داستان کوتاه هرکدام به شکلی مرگ را توصیف می‌کنند. گاهی خیلی ساده و گاهی خیلی پیچیده. فهرست ۱۰ داستان کوتاه این کتاب به شکل زیر است: 
سپرده به زمین
استخری پر از کابوس
تاریکی در پوتین
شب سهراب کشان
چشم‌های دکمه‌ایی من
مرا بفرستید به تونل
خاطرات پاره پاره‌‌ی دیروز
سه‌شنبه‌ی خیس
گیاهی در قرنطینه

بیژن نجدی با یوزپلنگانی که با من دویده‌اند سبکی جدید در شاعرانه نویسی را وارد ادبیات داستانی ایران کرد. پس اگر به سبک متفاوت و جدید در داستان علاقه دارید خواندن این کتاب را حتما به شما توصیه می‌کنیم. قسمتی از کتاب: آدم یا از چیزهایی میترسه که میشناسه مثل چاقو، مثل تنهایی یا از چیزهایی که اصلا نمیشناسه مثل تاریکی، مثل وقتی که با هر صدای در خیال می‌کنی اومدن بگیرنت، مثل مرگ.


همچنین بخوانید: تاثیر مطالعه بر افسردگی


 

۱۳-آبشورانآبشوران

آبشوران از علی اشرف درویشیان روایت ۱۲ داستان کوتاه درباره‌ی فقر و تنگدستی است که در آبشوران محله‌ای در کرمانشاه که خود نویسنده زاده‌ی آن جاست، اتفاق می‌افتد. مادر بزرگ علی اشرف درویشیان استعداد عجیبی در گفتن قصه‌های عامیانه داشته است و به نظر می‌رسد درویشیان این استعداد را از مادربزرگ خود به ارث برده است. درویشیان خاطرات سخت کودکی خود در آبشوران را در این کتاب به شکل داستان درآورده است و با قلم ساده و روانش آن را روایت می‌کند. درویشیان در این کتاب به زیبایی از ضرب‌المثل‌های بومی استفاده می‌کند که این موضوع به تاثیر گذاری بیشتر کتاب کمک زیادی کرده است. فهرست ۱۲ داستان کوتاه این کتاب در زیر آمده است:
خانه‌ی ما
دو ماهی در نقلدان
بیالون
ماهی‌ها و غازها
باغچه‌ی کوچک 
بی
ننه‌جان چه شده؟
عمو بزرگه
بیماری
حمام
صلح
آب‌پاش

قسمتی از کتاب: پس از آنکه کیسه کشیدنمان تمام می‌شد، نوبت من می‌رسید که بابام را کیسه بکشم، چون پسر بزرگتر بودم. در حالیکه او را کیسه می‌کشیدم، مرتب می‌گفت: سفت بکش! سفت‌تر مگر نان نخورده‌ای ای مجنون لاغر!؟ تمام زورم را می‌زدم ولی باز بابام راضی نبود. از یارو بمال! چند نفری که دور و برمان نشسته بودند، ناگهان ساکت می‌شدند و رو به ما می‌کردند. می‌خواستند بفهمند”یارو”چیست؟ یارو دیگر چه معجونی است؟ اما یارو روشور بود. از یارو بمال! مگر کری؟ سفت‌تر! ای شیر برنج سرد!


آیا می‌دانستید؟

سرانه مطالعه در ایران و جهان چقدر است


 

۱۴-عزاداران بیلعزاداران بیل

عزاداران بیل حکایت روستایی به نام بیل است. غلام‌حسین ساعدی نویسنده‌ و راوی این کتاب است. عزاداران بیل مجموعه‌ی ۸ داستان کوتاه است که به ظاهر ارتباط زیادی باهم ندارند تنها شخصیت‌ها و مکان داستان‌ها مشترک است. اما غلام حسین ساعدی به شکل ظریفی داستان‌ها را به هم ربط می‌دهد و هرکدام از داستان‌ها در آخر به شکل تکه پازلی جمع می‌شوند و تصویر کلی داستان را به ما می‌دهند. از داستان چهارم این کتاب فیلمی به نام گاو درست شده است که دیدن آن خالی از لطف نیست.

موضوع عموم داستان‌های این کتاب فلاکت و بدبختی و مرگ است. غلام حسین ساعدی به خوبی این موضوع را برای مخاطب ترسیم می‌کند. به نظر می‌رسد منبع الهام ساعدی برای نوشتن این کتاب نقاب مرگ سرخ از ادگار آلن پو بوده است. کدخدا، مش حسن، مو سرخه، پسر مش صفر همگی از شخصیت‌های کتاب عزاداران بیل هستند. مردم این روستا اکثرا عامی و بی‌سواد و خرافاتی بوده و برای حل هر مشکلی تنها به سراغ خرافه و جادو‌و جنبل می‌روند. فضای داستان تلخ و حزن‌انگیز است ولی همانقدر داستان خواندنیست. این اثر یکی از خواندنی‌ترین کتاب‌های غلام حسین ساعدی به شمار می‌رود.

۱۵-انتری که لوطی‌اش مرده بود

انتری که لوطی‌اش مرده بود نیز مجموعه داستانی از صادق چوبک است که یکی از بنیان گذاران داستان نویسی مدرن در ایران است. صادق چوبک به نگرش تلخش به دنیا و زبان عامیانه‌ در کتاب‌هایش معروف است. چوبک زشتی‌های جامعه را آنچنان صریح بیان می‌کند که شاید قبل‌تر تنها در آثار هدایت شاهد آن بودیم. چوبک با اینکه برای بیان گفته‌هایش از زبان بسیار ساده و روان استفاده می‌کند ولی مفاهیم بسیار عمیقی را از این طریق به مخاطب انتقال می‌دهد.

یکی از داستان‌های این کتاب با همین نام انتری که لوطی‌اش مرده‌ بود درباره‌ی میمونی به نام مخمل است که متوجه می‌شود صاحبش که لوطی بوده‌ مرده است. مخمل به شدت از آزادی‌اش خوشحال می‌شود اما بعد از مدتی متوجه می‌شود که این آزادی خوشحالی‌ای برای او‌ نیاورده است. در دیگر داستان‌های این کتاب هم چوبک راجع به رنج انسان در زندگی شخصی و جامعه صحبت می‌کند.


به کتاب های داستانی علاقه ندارید؟

بهترین کتاب های انگیزشی


 

۱۶- شوهر آهو خانم

شوهر آهو خانوم از بهترین رمان های ایرانی

تصویر از فیدیبو

” در زندگی لحظاتی پیش می آید که انسان نه کسی را دوست دارد و نه دلش می خاهد کسی او را دوست داشته باشد.از همه چیز و همه کس حتی از وجود خود بیزار است؛مثل اینکه تمام نیروها و رشته های زندگی را از او بریده اند.”

شوهر آهو خانم به زعم بسیاری از افراد اولین اثر فمنیستی ادبیات ایران است. رمان علیمحمد افغانی که به عنوان یکی از بهترین کتاب های فارسی شناخته می‌شود، به خوبی شرایط زنان را در چامعه سنتی ایرانی به تصویر می‌کشد. توجه نویسنده به جزئیات به قدری حیرت انگیز است که در بخش‌هایی از این شاهکار حتی حرکات سگ و گربه را نیز به زیبایی به تصویر کشیده است. دقت او به روابط زنان و نحوه به تصویر کشیدن آن‌ها به حدی است که شما تصور می‌کنید نویسنده داستان یک زن است. جالب اینجاست که علیمحمد افغانی این داستان را در زندان نوشته و چاپ اول آن‌را با هزینه خود انجام داده است.

۱۷- آتش بدون دود

نادر ابراهیمی به نوشتن داستان‌های عاشقانه مشهور است. این کتاب هم بر پایه عشق و محبت است. اما تفاوت اصلی آن با سایر کتاب‌های ابراهیمی مانند یک عاشقانه آرام، در نوع این عشق است. عشقی که ما در آتش بدون دود با آن روبرو هستیم، سرشار از غرور و خشونت است. داستان در ترکمن صحرا اتفاق می‌افتد. جایی که یک عشق ممنوع، زمینه ساز اتفاقات و جنجال‌های زیادی بین دو قبیله می‌شود. قلم زیبای نادر ابراهیمی نیز بر زیبایی این داستان افزوده است. پیشنهاد ما این است که اگر به چنین داستان‌‌هایی علاقه دارید، این اثر نادر ابراهیمی را از دست ندهید.  

۱۸- روی ماه خداوند را ببوسروی ماه خداوند را ببوس

 “خداوند برای هر کس همان قدر وجود داره که او به خداوند ایمان داره”

۶۳ بار چاپ در طی ۱۷ سال نشان از محبوبیت این کتاب دارد. روی ماه خداوند ار ببوس اثر دیگری از مصطفی مستور است که در لیست ما قرار دارد. ترکیب فلسفه، عرفان و عشق این کتاب را به یکی از بهترین و پرفروش ترین رمان های ایرانی تبدیل کرده است. شخصیت اصلی داستان یونس است، دانشجوی دکتری که در حال تکمیل رساله‌ی دکتری خویش است. او که در حال تحقیق بر روی دلایل خودکشی یک استاد فیزیک است، خود با پرسش‌هایی روبرو می‌شود که بعضا قادر به پاسخ دادن آن‌ها نیست. 

حس شک و تردیدی که داستان مستور به ما منتقل می‌کند، بدون شک یکی از دلایل محبوبیت این کتاب است. در این کتاب ما با دو نوع رویکرد مواجهیم. نخست کسانی که پرسش‌های زیادی در مورد چیستی و هستی زندگی خود دارند و گروه دوم نیز آن‌هایی که به این سوالات وجودی پاسخ داده‌اند. 

۱۹- همسایه‌هاهمسایه‌ها از بهترین رمان های ایرانی

“اگر بگوییم همسایه‌ ها یک رمان خوب است، بهتر و مهم‌تر از این است که بگوییم بهترین رمان فارسی است؛ چنان‌ که هست. – بهاءالدین خرمشاهی

چه چیزی باعث شده که استاد خرمشاهی این رمان احمد محمود را بهترین رمان فارسی معرفی کند؟ همسایه‌‌ها داستان خالد است. نوجوانی جنوبی که خیلی زود و در بحبوحه دوران ملی شدن صنعت نفت وارد بازی‌های سیاسی می‌شود. بخش دوم این رمان هم در زندان می‌گذرد، جایی که بی‌شباهت به زندگی خود احمد محمود نیست. او پس از کودتای ۲۸ مرداد بازداشت شد و مدت نسبتا زیادی را نیز زندانی بود. به همین علت هم برخی همسایه‌ها را شرحی از مبارزات سیاسی خود او می‌دانند. 

نحوه نگارش و قلم منجصر به فرد محمود، باعث شده که در هنگام خواندن این کتاب شما حس کنید در دنیای دیگری پا گذاشته‌اید. توجه به جزییات و به تصویر کشیدن آن‌ها در کنار شخصیت‌های زیادی که در رمان حضور دارند، همسایه‌ها را به یکی از بهترین رمان های ایرانی تبدیل کرده است.  

۲۰- یکی بود یکی نبودمحمدعلی جمالزاده

قاعدتا باید اول مقاله را با این چمله شروع می‌کردیم، اما تصمیم گرفتیم لیست خود را با این اثر محمدعلی جمالزاده به پایان برسانیم. چرا؟ چون دوست داریم پایان مقاله بهترین رمان های ایرانی آغازی باشد بر مسیر کتاب و کتابخوانی شما. جمالزاده را پدر داستان کوتاه فارسی می‌نامند. این کتاب هم اگرچه مانند برخی دیگر از آثار معرفی شده در این لیست یک رمان به حساب نمی‌آید، اما به قدری شیرین است که نمی‌توان آن را در لیست بهترین کتاب های ایرانی قرار نداد. محمدعلی جمالزاده از معدود ایرانی‌هایی است که نامزد جایزه نوبل ادبیات شد. آثار او غالبا بر اساس ضرب‌المثل‌ها و داستان‌های عامیانه هستند و طنز هم در بیشتر آثار او به چشم می‌خورد. 

 

 


این مقاله را از دست ندهید:

چگونه با رعایت اصول مطالعه صحیح بیشتر کتاب بخوانیم ؟


بهترین رمان های ایرانی ؛ سخن پایانی

کتاب‌خوانی بهترین عادتی است که هر شخص می‌تواند داشته باشد. انسان‌ها به تعداد کتاب‌هایی که می‌خوانند زندگی می‌کنند. کتاب‌هایی که در این مقاله معرفی شد جزو بهترین‌های ادبیات داستانی ایران و زبان فارسی به شمار می‌آیند. علاوه بر این موضوع چون این کتاب‌ها به زبان فارسی است و ترجمه نشده احساس همزاد پنداری با آن‌ها راحت‌تر است. حتما خواندن این کتاب‌ها را در برنامه‌ی روزانه‌ی خود جا دهید.

 

3 thoughts on “بهترین رمان ها و کتاب های ایرانی ؛ از گذشته تا امروز

  1. علی گفت:

    سلام خسته نباشید
    رمان های آقای محمدرضا حداد پور جهرمی از بهترین رمان های ایرانه لطفا کتاب های ایشون رو هم در لیست قرار بدید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code